De alarmbelprocedure in het WVV

Met de invoering van het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) is ook de alarmbelprocedure aangepast. Het niet volgen van deze procedure kan verregaande gevolgen hebben. Het is dan ook belangrijk dat u als ondernemer op de hoogte bent van de nieuwe regels.

Definitie alarmbelprocedure

Artikel 2:52 van het WVV definieert de alarmbelprocedure:

Wanneer gewichtige en overeenstemmende feiten de continuïteit van de onderneming in het gedrang kunnen brengen, moet het bestuursorgaan beraadslagen over de maatregelen die moeten worden genomen om de continuïteit van de economische activiteit voor een minimumduur van twaalf maanden te vrijwaren.

Het bestuursorgaan dient dus, als het niet de goede kant opgaat met de vennootschap, uiteen te zetten welke maatregelen ze zal nemen om het verderzetten van de vennootschap te garanderen.

De te volgen procedure verschilt daarbij per vennootschapsvorm.

Alarmbelprocedure in de BV

Wanneer?

Is het netto-actief van de BV negatief of dreigt het negatief te worden, dan dient de alarmbelprocedure gevolgd te worden (art. 5:153 WVV).

Idem als de liquiditeitspositie van de vennootschap in het gedrang komt. Stelt het bestuursorgaan vast dat de vennootschap, rekening houdende met de te verwachten ontwikkelingen, niet in staat zal zijn om ten minste de komende 12 maanden haar schulden te voldoen, dan moet eveneens de alarmbelprocedure worden gevolgd.

De wet biedt geen duidelijkheid over het precieze tijdstip waarop het bestuur deze vaststelling zou moeten of kunnen doen. Uit een memorie van toelichting blijkt dat het bestuur geacht wordt steeds de financiële toestand van de vennootschap op te volgen. Deze toetsing dient dus zeker te gebeuren bij het opmaken van een tussentijds resultaat en bij de opmaak van de jaarrekening. Let ook op de gelijkenissen die de procedure vertoont met de balans- en liquiditeitstest die toegepast moeten worden bij uitkeringen uit de BV.

Hoe?

Als het bestuursorgaan vaststelt dat:

  • het netto-actief negatief is of dreigt te worden en/of
  • de liquiditeitspositie van de vennootschap in het gedrang komt

dan moet een algemene vergadering van aandeelhouders binnen de 2 maanden bijeen geroepen worden.

Op die algemene vergadering stelt het bestuursorgaan maatregelen voor om uit de problematische situatie te komen. Die maatregelen worden ook opgenomen in een schriftelijk verslag dat aan de algemene vergadering wordt voorgelegd. Het verslag is een essentieel onderdeel van de procedure. Ontbreekt het verslag van het bestuursorgaan, dan is het besluit van de algemene vergadering nietig.

Naast herstelmaatregelen kan het bestuursorgaan ook de ontbinding en vereffening van de vennootschap voorstellen.

Duur

Is de alarmbelprocedure volgens de geldende regels uitgevoerd, dan hoeft het bestuursorgaan om dezelfde redenen geen algemene vergadering meer bijeen te roepen gedurende 12 maanden volgend op de bijeenroeping. Dienen zich in tussentijd andere redenen aan, dan moet de alarmbelprocedure wel opnieuw toegepast worden in het kader van de nieuwe redenen.

Commissaris

Is er een commissaris benoemd, dan dient deze het verslag van het bestuursorgaan na te zien. Daarbij ziet hij enkel de financiële en boekhoudkundige gegevens na waarop het bestuursorgaan zich baseert om herstelmaatregelen voor te stellen. De commissaris spreekt zich niet uit over de voorstellen zelf.

Alarmbelprocedure in de NV

Wanneer?

In de NV is het “kapitaal” (en dus de garantie ten opzichte van schuldeisers) niet verdwenen. De wetgever heeft daarom beslist om minder voorwaarden te stellen bij het toepassen van de alarmbelprocedure (art. 7:228). In een NV dient u deze procedure enkel toe te passen als het netto-actief onder een bepaalde grens daalt. Bij het toepassen van de alarmbelprocedure in een NV dient er geen rekening gehouden te worden met de liquiditeitsregel zoals die bij de BV wordt gedefinieerd.

De alarmbelprocedure dient in een NV gevolgd te worden

  • als het netto-actief gedaald is tot minder dan de helft van het kapitaal
  • als het netto-actief gedaald is tot een vierde van het kapitaal. Daarbij kan de ontbinding van de vennootschap volgen bij goedkeuring door één vierde van de stemmen.

Hoe?

De procedure verloopt gelijkaardig aan deze bij de BV. Het bestuursorgaan roept een algemene vergadering samen en stelt de herstelmaatregelen of ontbinding en vereffening van de vennootschap voor in een schriftelijk verslag. Ontbreekt het verslag, dan is de beslissing van de algemene vergadering nietig.

Alarmbelprocedure in de CV

De alarmbelprocedure in de CV is vrijwel identiek aan de procedure bij de BV (art. 6:119 WVV).

Niet volgen van de procedure

Het niet volgen van de alarmbelprocedure kan zware gevolgen hebben. Zowel bij de BV, NV als CV geldt dat, als de algemene vergadering niet bijeen is geroepen en de procedure dus niet is gevolgd, “de door derden geleden schade, behoudens tegenbewijs, geacht wordt voort te vloeien uit het ontbreken van de bijeenroeping.