Uitkeren dividend: balans- en liquiditeitstest verplicht?

Op 1 mei 2019 treedt het nieuwe vennootschapsrecht in werking. Eén van de meest besproken nieuwigheden is de invoering van de balanstest en de liquiditeitstest. Deze testen dienen mogelijk uitgevoerd te worden bij een uitkering van vermogen (zoals bv. de uitkering van een dividend, maar ook de uitkering van een tantième, terugbetaling van inbreng of inkoop van eigen aandelen vallen onder het “uitkeren van vermogen”). Het al dan niet verplicht toepassen van deze testen hangt af van de vennootschapsvorm.

1) Balans- en liquiditeitstest bij de BV

Achtergrond

Bij de oprichting van een BV is geen minimumkapitaal meer vereist, “een toereikend aanvangsvermogen” volstaat om een Besloten Vennootschap op te richten. Hierdoor valt een zekerheid weg voor de schuldeisers. De wetgever heeft dit willen compenseren door het verplicht toepassen van de balans- en liquiditeitstest bij het uitkeren van vermogen uit de vennootschap.

Balanstest

De eerste test bij uitvoering van een mogelijke uitkering is de balanstest. Deze test wordt uitgevoerd door de Algemene Vergadering en gaat na of het netto-actief van de vennootschap niet onder nul zakt bij de geplande uitkering.

Daarbij wordt het netto-actief als volgt gedefinieerd: het totaalbedrag van de activa verminderd met de voorzieningen, de schulden en de niet-afgeschreven kosten van oprichting en onderzoek en ontwikkeling .

De Algemene Vergadering dient zich voor de test te baseren op de cijfers uit de laatst goedgekeurde jaarrekening of op een recentere staat van activa en passiva.

Liquiditeitstest

Als de Algemene Vergadering de balanstest heeft uitgevoerd en tot een positieve bevinding komt, moeten de bestuurders de liquiditeitstest toepassen. Ze dienen na te gaan of bij een uitkering van middelen de vennootschap zijn schulden zal kunnen betalen die in de periode van ten minsten 12 maanden na de uitkering opeisbaar worden.

De termijn van 12 maanden is een minimum. Hebben de bestuurders weet van gebeurtenissen op langere termijn (+ 12 maanden), dan dienen ze deze ook in rekening te nemen.

De bestuurders maken een gemotiveerd verslag op over de genomen beslissing. Valt deze negatief uit, dan mag het bestuursorgaan de eerdere beslissing van de Algemene Vergadering niet uitvoeren.

Negeren van een negatieve liquiditeitstest

Bestuurders die een negatieve liquiditeitstest negeren en toch winst uitkeren, zijn hoofdelijk aansprakelijk tegenover de vennootschap en derden voor alle schade die uit hun beslissing voortvloeit. Het bestuursorgaan is ook verplicht om het ten onrechte uitgekeerde bedrag terug te vorderen.

Inwerkingtreding

  • Voor BV’s opgericht vanaf 1 mei 2019 geldt de regel meteen.
  • Voor bestaande Besloten Vennootschappen treedt de dubbele uitkeringstest in werking vanaf 1 januari 2020.

2) Balans- en liquiditeitstest bij de NV

Bij een NV blijft het minimumkapitaal bij oprichting behouden (61.500 euro) waardoor schuldeisers ook een grotere garantie hebben. Bij een NV dient bij een uitkering van vermogen enkel de balanstest te worden uitgevoerd.

3) Balans- en liquiditeitstest bij de VOF en Comm.V.

Bij een VOF en een Comm.V. zijn de vennoten (m.u.v. de stille vennoot in een Comm.V.) hoofdelijk aansprakelijk. Hierdoor dienen de balans- en liquiditeitstest bij een uitkering van vermogen niet te worden uitgevoerd.